Wisdom Of Grieving

Yas Tutmanın Bilgeliği

Yas tutmak manevi aktivistin yolculuğunun bir parçası olmanın da yanında aynı zamanda kendi başına bir süreçtir. Bu süreç de kendi içinde safhalar halinde açılır. Elizabeth Kubler-Ross’un ünlü tabiriyle bu süreç, yasın beş safhası olarak tanımlanabilir. Bu beş safha-inkar, öfke, pazarlık, depresyon ve kabul- herhangi büyük bir kaybın olasılığına ya da gerçekliğine karşı psikolojik olarak verdiğimiz yanıtın sürecini bize anlatır.

İnkarın, acıya ve yasa karşı geliştirilen bir savunma mekanizması olduğu söylenebilir. Eğer gerçeklik canını dayanamayacağın kadar acıtıyorsa o halde onunla yüzleşme. Metaforik gözleri ya da zihni kapatarak dengeyi ve iyi mizah duygusunu devam ettir. Yeni olanı kapat, onun gerçekliğinden şüphe duy, kanalı değiştir.

İnsanların (birileriyle ya da birşeyle) ilişkilerini kesmelerinin ardında yatan sebebleri ve güdüleri eleştirme şansımız varken aynı zamanda medyada yansıtılan tutumların sıklıkla tepkisel ve bezdirici olduğu da doğrudur. O halde 7/24 devam eden haberlerin döngüsünden seçici ve yetkin bir şekilde ilişkimizi kesmemiz için iyi sebepler vardır. Medya ve politikanın ekonomik ve akıllı bir şekilde kullanımı hem farkındalıksız bağımlılığa hem de tepkisel kaçınmaya doğru gösterilen eğilimleri disipline eder.

Öfke; kayıp, hüzün ve korku gibi duygulara karşı geliştirilen ve alışkanlığa dayalı bir savunma mekanizması haline gelir. Öfkelenmek için çok iyi sebeblerimiz vardır. Öfke değişmesi gereken şeyleri değiştiren bir enerjidir. Fakat sağlıklı öfke kronik bir hale gelmekten ziyade bazen yükselir bazen de alçalır ve yas duygusu ile bağlantıda kalır.

Bir sonraki safha pazarlıktır. Belki de kayıp hissini yatıştıracak alternatif senaryolar hayal ederek kaybedilen metaneti tekrar kazanma çabasıdır. Gerçek metanet, karanlığıyla da gerçekliğin bütününe kendini açmaya dayalı iken pazarlık, acı veren gerçeklikleri kıyıda tutma arayışındadır. Pazarlık, inkarın daha karmaşık bir türüdür.

Dördüncü safha depresyondur. Kalbi kıracak olan o kaybın artık kaçınılmaz olduğu açık hale geldiğinde varlığımız en azından geçici olarak paramparça hale gelir. Her zaman bağlı olduğumuz ve cepte bildiğimiz bir şeyi kaybetmekten korkmaya başlarız. Sevdiğimiz birinin refakati, Doğa Ananın canlandırıcı ve şifalandırıcı nimetleri, varlıklı, güvenli, açık ve liberal bir toplumda onu korumak ve savunmak için bir şey yapmaya gerek duymadan yaşama kabiliyeti buna örnektir.

Olgun ve sorumlu yetişkinler hayatlarımızın gerçekleriyle usta bir şekilde bağlantıda kalmakla ile şarj olur. Fakat bu hale erişmek, kederin rahatsız edici ve acı veren safhalarından tek tek kabule doğru geçmeyi gerektirir.

Gerçek kabul hali, içinde bulunduğumuz durumun gerçekliğinin farkına varır ve temel bir metanete ve işlev görme kapasitesine ulaşmak için alınması gereken sorumluluğu kabul eder. Böylece korkunç kayıpları da içine alan bir dünyada bile yaşamayı seçmek için bir yol buluruz. Gerçeklikle bağlantıya geçmeyi seçeriz. Bu gerçekliğe zor ve her zaman hoş olmayan insanlar ve sakınmayı seçtiğimiz durumlar da dahildir. Olumlu bir fark yaratmak için elimizden geleni yaptığımızda ve bunun için hareket halinde olduğumuzda kabule vardığımızı anlarız. İşte o zaman derin bir metanet haline ulaşırız.

Tefekkür soruları: Olgunluğa erişmek için yasın beş safhasından geçmemiz gerektiği fikri ile nasıl ilişki kuruyorsun? Yasın beş safhasından geçtiğin kişisel bir hikayeni anlatabilir misin? Olumlu bir fark yaratmak için hareket halinde kalmana yardımcı olan şey nedir?

Terry Patten