Deep Ecological Awareness Is Spiritual Awareness

Derin Ekolojik Farkındalık Manevi Farkındalıktır

1970’lerin başında Norveçli filozof Arne Naess (1912-2009) tarafından “yüzeysel” ve “derin” ekoloji arasındaki fark temelinde kurulan bir felsefe okulu ekolojik kavramını nasıl algıladığımızı belirlemektedir. Bu fark, o tarihten bu yana çağdaş çevreci düşünce içindeki temel bir ayrışmaya işaret eden faydalı bir kavram olarak yaygın bir şekilde kabul edilmektedir.

Yüzeysel ekoloji antroposentrik yani insan merkezlidir. İnsanları doğanın üstünde ya da dışında, tüm değerlerin temeli olarak görür ve doğaya sadece araçsal ve faydacı bir değer atfeder. Derin ekoloji insanları ya da-hiçbir şeyi- doğal çevreden ayrı tutmaz. Dünyayı birbirinden izole olmuş objelerin bir toplamı olarak görmekten ziyade özünde birbiriyle ve birbirine bağlı bir network olarak görür. Derin ekoloji tüm canlıların özünde barındırdığı değeri takdir eder ve insanları bu hayat ağının içindeki iplerden biri olarak görür.

Nihayetinde derin ekolojik farkındalık manevi farkındalıktır. İnsan ruhu kavramsal olarak insanın bir bütün olarak kosmoza duyduğu aidiyet duygusu ve hissettiği bağ şeklindeki bir bilinç hali olarak anlaşıldığında ekolojik farkındalığın özünde aslında manevi olduğu açık hale gelir. Bu yüzden derin ekolojik farkındalık temelli olan ve açığa çıkmakta olan bu yeni gerçeklik algısı adı üstünde manevi geleneklerin süregelen felsefeleriyle tutarlıdır.

Arne Naess derin ekolojiyi başka bir şekilde de tanımlamış ve şöyle yazmıştır: “Derin ekolojinin özü daha derin sorular sormaktır”. Bu aynı zamanda paradigma değişiminin de temelidir. Eski paradigmaların tüm yönlerini sorgulamaya hazırlanmamız gerekmektedir. Sonunda tüm eski kavramları ve fikirleri terk etmek zorunda kalmadan önce farkına vardığımız şey her şeyi sorgulamaya gönüllülük göstermemizin gerekliliğidir. Böylece derin ekoloji, içinde bulunduğumuz modern, bilimsel, endüstriyel, gelişim odaklı ve materyalist düşünceli dünyanın ve yaşam tarzlarının kökleri hakkında derin sorular sorar. Ekolojik bir perspektiften tüm paradigmaları sorgular: Bu perspektif birbirimizle, gelecek nesillerle ve parçası olduğumuz yaşam ağı ile olan ilişkilerimizden gelir.


Tefekkür için tohumluk sorular: Ekolojik farkındalık senin için ne anlama geliyor? Bu farkındalığı hissettiğin bir anı ya da tecrübeyi paylaşabilir misin? Derin bir ekolojik farkındalık geliştirmende sana ne yardımcı oluyor?

Fritjof Capra ve Pier Luigi Luisi’nin "The Systems View of Life: A Unifying Vision" kitabından alıntıdır.