What Is A Pilgrimage?

તીર્થયાત્રા શું છે?
વિમલા ઠાકર દ્વારા

તીર્થયાત્રા શું છે? અને તીર્થયાત્રી કોણ છે?

જીવન પોતે જ એક તીર્થયાત્રા છે. આખું જીવનકાળ એ તીર્થયાત્રા હાથ ધરવાનો સમય છે. જીવવાની તૈયારી, જીવન ને તેના અનેક સ્વરૂપો અને પરિબળોમાં જોવાની તૈયારી જરૂરી છે. ક્યારેક તે આનંદ રૂપે પ્રગટ થાય છે અને ક્યારેક દુઃખ રૂપે; ક્યારેક માન રૂપે અને ક્યારેક અપમાન રૂપે; ક્યારેક મિલન રૂપે અને ક્યારેક અનંત વિયોગ રૂપે.

જીવનના પ્રગટ રૂપો અસંખ્ય રહ્યા છે અને કદાચ હમેશા અસંખ્ય રહેશે, માનવ મગજ ની સમજ ની બહાર. એ જ જીવન નું સૌંદર્ય છે. એ જ અનંત અથવા શાશ્વત જીવન નો સાર છે. શું આપણે આપણા આખા જીવનકાળને એક તીર્થયાત્રા તરીકે જોઈ શકીએ છીએ? શુ આ એક એવી યાત્રા નથી જેને અપણે પવિત્ર સ્થળ તરફ જવાની યાત્રા ગણીએ છીએ?

તીર્થયાત્રી એ એવો વ્યક્તિ છે જે સ્વેચ્છા એ યાત્રા પર નીકળે છે, દબાણ હેઠળ નહી. દબાણ પૂર્વકની યાત્રા કદી તીર્થયાત્રા ગણાય નહીં. જો જીવન જીવવા મા અનિચ્છા છે, જો જીવનના વિવિધ સ્વરૂપો અને અભિવ્યક્તિીઓ સામે વિરોધ છે, તો એ તીર્થયાત્રા નહીં કહેવાય. એમા પવિત્રતાની સુગંધ નહીં રહે.

જીવન પોતે જ દિવ્યતા, પૂર્ણતા છે. જીવનની એકરૂપતા એ પવિત્ર છે, અને કદાચ આપણે ખંડિતતાથી એકરૂપતા તરફ, આંશિકતાથી પૂર્ણતા તરફ, જાણવાથી સમજણ તરફ, જ્ઞાન અને અનુભવની સુસ્ત અવસ્થાથી જાગૃતિ અને સજાગતાની અવસ્થા તરફની યાત્રા પર છીએ – એ જ કદાચ આપણી તીર્થયાત્રાનો સાચો અર્થ છે.

જ્યારે તમે હિમાલય, મક્કા-મદીના, અથવા જેરુસલમ જેવી જગ્યાએ યાત્રા પર નીકળો છો, ત્યારે તમે ખુલ્લા, સ્વીકારશીલ અને શીખવાની ઉત્સુકતાવાળા બની જાવ છો. તમે જે દરેક પગલું ભરો છો, તે તમારે માટે એટલું જ અથવા એથી પણ વધુ મહત્વનું બને છે, જેટલું મહત્વ નક્કી કરેલી મંજિલ નું છે.

ચિંતન માટેના પ્રશ્નો:
- જીવન પોતે જ એક તીર્થયાત્રા છે — જે આનંદ અને દુઃખ બંનેને પવિત્ર રૂપે સ્વીકારવાની તૈયારી માંગે છે — આ વિચાર વિશે તમારું શું માનવું છે?
- શું તમે તમારી વ્યક્તિગત જીવનકથા શેર કરી શકો છો જેમાં તમે વિરોધભાવ અને ખંડિતભાવથી સ્વીકાર અને પૂર્ણતાની અવસ્થા તરફની યાત્રા કરી હોય?
- ફક્ત અંતિમ મંજિલ પર કેન્દ્રિત નહીં રહી ને, તમારી યાત્રાના દરેક પગલાને પવિત્ર રૂપે જોવાની અને માર્ગના દરેક અનુભવમાં ઉત્સુક રહેવાની આદત તમે કેવી રીતે વિકસાવો છો?